Przejdź do Taraki "dużej" - na szeroki ekran
zdjęcie Autora

2012-11-19

Wojciech Jóźwiak

Jak to jest z tą świadomością?

Wracam do podziału Winkelmana, podobnego do tego, jaki jest w Jogasutrach, że są:

  1. sen twardy - bez marzeń
  2. marzenia senne – faza REM
  3. zwykłe czuwanie na jawie
  4. stan „świadomości integracyjnej”, po ang. integrative mode of consciousness.

Czwarty mod jako rzadki, tajemniczy i nie całkiem rozpoznany, zostawmy na razie. Czym się różnią między sobą pierwsze trzy? W 3-czuwaniu masz poczucie swojego ja, którego nie ma w 2-marzeniach sennych i w 1-śnie twardym. W 2-marzeniach sennych masz wizje, których nie ma w 1-śnie twardym ani w 3-czuwaniu.

Z tego wynika taka mapa:

0

Na mapie mamy coś w rodzaju przestrzeni możliwych stanów świadomości. Na szaro zaznaczony jest obszar ciemny, gdzie „ciemno wszędzie głucho wszędzie” czyli sen bez snów. Tu typowe pytanie, czy przy tym modzie w ogóle można mówić o jakiejś świadomości? Ano można, bo wtedy coś w tobie trwa, pewna potencjalność lub tło, które wyraża się w tym, że np. jakiś bodziec cię może obudzić, albo nastawiasz się na godzinę i o tej godzinie budzisz się bez żadnego budzika. Przynajmniej ja u siebie taką umiejętność odkryłem i to mając 10 lat.

Lewy obszar z napisem „wizje” obejmuje stany świadomościowe z wizjami, kiedy „coś w polu się jawi”. Jeśli nie towarzyszy im poczucie ja, to zwykle to coś, co się jawiło, uznajemy po przebudzeniu za sny. (Mylące jest to, że po polsku słowo „sen” nazywa zarówno mod nr 1 jak i nr 2.) Na niebiesko zamalowany jest obszar, gdzie są sny lub wizje bez poczucia ja – i to jest mod nr 2.

Prawy obszar obejmuje stany świadomościowe z poczuciem ja. Tam, gdzie nie ma przy tym wizji, mamy mod nr 3 – zwykłe czuwanie (żółte). Przeważnie jest ono połączone z obecnością odbieranych, skanowanych i przetwarzanych treści zmysłowych, ale je można wyłączyć, np. przez komorę do deprywacji, a mimo to poczucie ja pozostanie (przynajmniej czas jakiś).

Oba obszary, lewy z wizjami i prawy z poczuciem ja, częściowo pokrywają się, przecinają. Ich wpólny obszar zawiera stany, w których są zarówno wizje, jak i poczucie ja. Stawiam tu roboczą hipotezę, że to jest (być może?) ten czwarty mod, świadomość wizyjna lub SSŚ, szamańskie stany świadomości, ang. SSC.

Ale czy na pewno tak? Warto to przemyśleć, zanim się zacznie to nawykowo powtarzać...

Może ta mapa powinna być rysowana odwrotnie:

0

Tutaj, odwrotnie niż poprzednio, w oceanie wszechświadomości tkwią dwie dziury – ubytki świadomości. W tej z lewej strony nie ma wizji, ale pozostaje ja (żółto), w tej z prawej nie ma ja, ale pozostają wizje (niebiesko), a tam, gdzie się nakładają, straszy szara dziura, gdzie nie ma ani ja ani wizji.

Wojciech Jóźwiak

Komentarze: 6

[foto]1. Odpo. a. Kasi, b. Bajzel • autor: Wojciech Jóźwiak (2012-11-19 15:25:29)

(a) Kasiu: problemem jest tu wieloznaczność słowa "świadomość". Jeśli mówić, za Winkelmanem, o "czterech modach świadomości", to nie można jednocześnie nazywać "świadomością" czegoś co jest obecne tylko w jednym z tych modów jako pewien czynnik.. Dlatego to "coś" musiałem nazwać inaczej i nazwałem "poczuciem ja". Pewnie niedługo napiszę o tym więcej.

(b) Bajzel: Tak by wypadało z rachunków! - Że skoro są wizje (śni się), a do tego ma się poczucie ja (bo na tym polega lucid dream), to razem taki stan należy do czwartego modu..
Ale najlepiej byłoby zapytać Winkelmana, czy on też tak uważa, bo ostatecznie to on wymyślił pojęcie "modu świadomości integracyjnej". Jak znów zajrzę do jego książki, to spróbuję to sprawdzić.

[foto]2. normalnego poczucia ja • autor: Piotr Anansi Jaczewski /Piotr Jaczewski (2012-11-19 10:12:20)

Chyba byłoby bliżej. Bycie kimś i owo poczucie ja tego kogoś zdarza się. Łącznie z zachowywaniem owego poczucia ja bliskiego normalności.
Sam też śniłem kilkukrotnie sny w których zachowywałem ciągłość owego ja. Spałem, budziłem się, wstawałem .i bla bla akcja, w realiach domowych .. po czym budziłem się (Nie lunatykuję jakby ktoś pytał ;)).

[foto]3. Nie bardzo rozumiem • autor: Katarzyna Urbanowicz (2012-11-19 10:17:19)


Nie bardzo rozumiem różnicę między "poczuciem ja" a samoświadomością. Każde "ja" jest chyba samoświadome, choć może być błędne?

4. Czwarty mod świadomości • autor: (2012-11-19 15:09:05)

Wojtku,
czy świadome śnienie również spełnia warunki czwartego modu świadomości? Taki wniosek wysnułam po przeczytaniu Twojego tekstu, ale nie jestem pewna, czy wszystko dobrze zrozumiałam.

[foto]5. Poczucie ja • autor: Wojciech Jóźwiak (2012-11-19 09:55:14)

Kasiu, ja nie mówię, że w śnie (w marzeniach sennych) "nie ma świadomości". Mówię, że nie ma poczucia ja. A to jest coś innego.

[foto]6. Zdarzyło się • autor: Katarzyna Urbanowicz (2012-11-19 09:43:20)

Mnie się Wojtku zdarzyło, że podczas snu zachowałam samoświadomość, tyle, że była to świadomość zupełnie innej osoby. Na ogół w czasie snów czujemy się sobą albo, co rzadziej, anonimowym obserwatorem. Czy więc można powiedzieć, że w czasie snu świadomość nie istnieje? Moim zdaniem może być błędna, zwodnicza, ale jest. Zwróć uwagę jak ludzie opisują swoje sny: widziałam, oglądałem, spotkałem. Nie mają wątpliwości, że to oni uczestniczyli w ich akcji, nawet jeśli opisują potem: "byłem młody...itp.) Mając więc wizje senne nie tracą świadomości (choćby urojonej, nieprawdziwej, zwodniczej).