Przejdź do Taraki "dużej" - na szeroki ekran
zdjęcie Autora

2015-11-11

Wojciech Jóźwiak

Astrozagadka

Oto Dysk z Nebry:

Znaleziony w 1999 r. koło miejscowości Nebra w Saksonii, wykonany prawdopodobnie ok. 2000 r. przed naszą erą, w obrębie Kultury Unietyckiej. O tym zabytku następująco napisano w Wikipedii (co cytuje Mariusz Agnosiewicz w artykule „Starożytności polskie”):

Według niemieckiego astronoma Ralfa Hansena służył on do korygowania różnic pomiędzy kalendarzem słonecznym a kalendarzem księżycowym. W momencie kiedy nad Księżycem miały się znajdować Plejady, należało dodać kolejny miesiąc w kalendarzu księżycowym. Księżyc przedstawiony na dysku znajduje się jakieś pięć dni po nowiu, w otoczeniu Plejad i właśnie w takiej fazie znajduje się on raz na dwa lub trzy lata, kiedy w jego pobliżu są Plejady.

Taka interpretacja jest słuszna, gdy dysk interpretować jako mapę nieba, gęsta siódemka gwiazd (małych kółek) to Plejady, figura w kształcie półksiężyca jest (dość oczywiście) Księżycem, a duże koło to Słońce.

Pytanie: Jeśli tak czytamy mapę na dysku, to gdzie w niej jest błąd?

Wojciech Jóźwiak

Komentarze: 4

1. zagadka • autor: (2015-11-11 13:59:59)

Czy Księżyc i Słońce nie powinny być względem siebie w odwrotnej pozycji? Tzn, jeśli Księżyc jest rosnący powinien być po lewej stronie Słońca względem Plejad, które stanowią tło na niebie?

[foto]2. Bamam! Bingo, Tangerine! • autor: Wojciech Jóźwiak (2015-11-11 14:19:38)

Dokładnie tak! Trafione w 10. Gratuluję.
Przy okazji widać pewien sub-błąd: jeśli sierp Księżyc imituje faktyczną fazę Księżyca (a nie tylko umownie zaznacza jego położenie), to powinien być zrobiony odwrotnie: brzuchem do Słońca! Słońce na niebie nie może świecić na ciemną stronę Księżyca.
Błąd, który zauważyłaś, da się usunąć przez obrócenie dysku do góry nogami -- w końcu nie wiadomo, gdzie miał górę gdzie dół. (Plejady leżą dokładnie na ekliptyce, więc Księżyc może je mijać zarówno dołem jak i -- po obróceniu dysku -- górą.) Błędu polegającego na niewłaściwym brzuchu Księżyca usunąć się prosto nie da. Trzeba by odkleić ten Księżyc, odwrócić rewersem do góry i przykleić na nowo.

Oczywiście gwiazdy nie mogą przeświecać przez tarczę Księżyca, to kolejny mini-błąd.
Nie wiadomo też, czym jest łuk w dolnej części dysku -- w przybliżeniu 1/3 koła.

Ile takich zabytków jeszcze zalega w ziemi? (Również w naszej ziemi, tej ziemi.)

3. :) • autor: (2015-11-11 16:35:35)

no właśnie, a gdyby Słońce i Księżyc zamienić miejscami, to problem oświetlonej strony by zniknął, bo już ′brzuszek′ byłby od strony Słońca :)
myślę, że gwiazdy prześwietlające przez Księżyc to kwestia braku miejsca, lub raczej symbolicznego wyobrażenia, choć oczywiście z astronomicznego punktu widzenia błąd.

Rówież gdyby się czepiać, to po wypełnieniu całej tarczy Księżyca, byłby on znacznie (z punktu widzenia obserwatora ziemskiego) większy od Słońca, co nawet przy Superksiężycu nie daje aż tak dużej różnicy :)

Też mnie zaciekawił ten łuk na dole, ale jak się dokładnie przyjrzeć to dzięki niemu tarcza wyglada jak usmieszek, z jednym okiem przymrużonym (Księżyc :) ) więc może to starożytna emotikonka ;)

A tak na poważnie, to ekscytujemy się odkryciami w Egipcie czy Gwatemali, a sami mamy równie fascynujące tu na miejscu, które często odchodzą w niepamięć przemilczane.

4. Ja sobie pomyślałam,że... • autor: (2016-01-14 18:33:59)

Ja sobie pomyślałam,że ten łuk na dole to jest z drewna,bo ja kiedyś znalazłam bardzo podobny kawałek konaru,był bardzo zmurszały,może ze starości albo od wody,ale był w bardzo dobrym stanie,nie żeby się łamał.Też miał takie pręgi wzdłuż.Te dwa łuki po bokach wyglądają jak miecze,jakby były z metalu.Może tu chodzi o czas?tzn kiedy Księżyc jest w znaku Lwa,albo Słońce w znaku Raka i razem się tam spotykają.